قیر و کاربرد آن در صنعت

قیر و کاربرد آن در صنعت


قیر چیست؟

قیر یک واژه نام آشنا می باشد که استفاده های متنوع آن را می توانیم در زندگی روزمره تمدن مشاهده کنیم. ولی اصلا قیر چیست؟ قیر و کاربرد آن در صنعت چیست؟

قیر ماده ای خمیری شکل می باشد که مسئولیت عایق کاری رطوبتی و ساخت آسفالت را بر دوش می کشد. به علاوه از قیر خالص به منظور افزایش سطح کیفی ایزوگام در پوشش بام یا دیوار ساختمان استفاده می شود. قیر از مشتقات نفت می باشد و عموما در پالایشگاه ها به تولید می رسد.

مواد اولیه قیر

در ابتدا مفهوم قیر را در مقاله قیر و کاربرد آن در صنعت برایتان توضیح می دهیم. در واقع می توان اینگونه بیان نمود که قیر، جسمی جامد به رنگ مشکی و قهوه ای تیره می باشد. این ماده جامد، در سولفور کربن و تتراکلروکربن کاملاً حل می‌ گردد. همان گونه که توضیح داده شد، در دمای اتاق به حالت جامد بوده و هرچه دما را بیشتر کنید، شکل آن به صورت خمیری شکل بدل می گردد و بعد از مدتی مایع می شود. از خواص و ویژگی های ویژه قیر که منجرب می گردد استفاده های قابل توجهی داشته باشد، غیر قابل نفوذ بودن در برابر آب و همچنین چسبندگی بالا می باشد.

قیرخالص آن قیری است که ازنفت یا سنگهای معدنی مخصوص استخراج می شود. با توجه به منبع استخراج، در دسته بندی های مختلف قرار می گیرد. اگرچه بعد از فرایند استخراج قیر خالص برای قابل استفاده شدن باید تحت فرایندهای مختلف قرار گیرد. این فرایند ها انواع مختلف قیر را به شکل های گوناگون تبدیل می کنند. شکل هایی همچون:

  1. قیر دمیده،
  2. قیر محلول،
  3. غیر امولسیون،
  4. قیر پلیمری

تاریخچه استفاده از انواع قیر

در ابتدای صنعت، قیر کاری یا به عبارت دیگر کاربرد قیر، به شکل پودر روی سطح جاده ها پخش می شد که این تکنیک کاملا موفقیت آمیز بوده است. البته بعد از گذشت زمان اندکی، در سطح جاده ها پودر گرم شده، عملیات آسفالت کردن جاده ها را ممکن می نمود. با پیشرفت تکنولوژی، کاربرد قیر در زمینه های راه سازی، پوشش کف، بام، لوله های زیرزمینی، استفاده در ساخت ایزوگام، کانال ها و پل ها و رنگ آمیزی بیشتر شد.

آشنایی با انواع قیر

در این قسمت از مقاله قیر و کاربرد آن در صنعت به بررسی انواع گوناگونی از قیر می پردازیم. تعدادی از انواع قیر، قیر های نفتی، قیر طبیعی، قیر دمیده، قیر مخلوط و قیر امولسیون هستند که هر یک ویژگی ها و شرایط ساخت منحصر به خود را صاحب می باشند. در ادامه به طور مختصر به بررسی هر یک از انواع گوناگون قیر پرداخته ایم.

عایق های قیری حرارتی
عایق های قیری حرارتی: جهت دیدن محصول مورد نظر کلیک کنید.

قیر نفتی و طبیعی

همانطور که گفته شد غالبا از تقطیر نفت خام و انواع سنگ های معدنی قیر نفتی و طبیعی حاصل می آید. محصول پس از گذر از دو مرحله تقطیر نفت خام در برج تقطیر حاصل می گردد. در فشاری نزدیک به فشار اتمسفر، فرآیند تقطیر ادامه داده می شود. بعد آن دسته از ترکیبات سنگین و نفت سفید خارج می‌ گردند. در آخر مخلوطی از ذرات بسیار ریز که به حالت جامد در آمده‌ اند، باقی می ماند. این ذرات در ماده سیال که به گریس شبیه هستند، غوطه ور می باشند. قیر طبیعی در طبیعت در اثر تبدیل نفت خام بعد از گذشت زمان های دراز تولید می گردد. از این رو اینگونه نام گذاری شده است. دریاچه ی قیر بهبهان ایران و دریاچه ای به نام دریاچه قیر تیرینیداد آمریکا دارای قیر طبیعی می باشند.

قیر دمیده

با دمیدن هوای داغ ب داخل لوله ها، به دست می آید. هوای بسیار داغ با دمای ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه سانتیگراد توسط لوله های مشبک دمیده میشوند. با این کار اتم های هیدروژن و اکسیژن هوا ترکیب می شوند و آب را به وجود می‌آورد. از نظر درجه نفوذ قیر دمیده نسبت به سایر انواع قیر نفوذ کمتری دارد. همچنین در برابر تغییرات حساسیت کمتری را از خود نشان میدهد که این بیانگر کیفیت و سطح چشم گیر کاربرد قیر دمیده است. علامت اختصاری قیر دمیده با حرف انگلیسی R نمایش داده می شود.

قیر مخلوط یا محلول

قیر مخلوط یا محلول در درجه حرارت بالا  به حالت مایع می رسد.. سرعت و  زمان لازم برای سفت شدن قیر بستگی به نوع محلولی دارد که به قیر اضافه می شود؛ به طور مثال به دلیل بالا بودن سرعت تبخیر بنزین، سفت شدن قیری که محلول آن بنزین است سریع تر از سایر انواع قیر مخلوط و محلول میباشد. اما سرعت تبخیر نفت پایین است در نتیجه قیر هایی که حلال آن ها نفت هستند دیر تر سفت میشوند.

قیر امولسیون

برای ساختن قیر امولسیون، ماده امولسیون کافی و آب را با هم مخلوط کنید. البته گفته شده میزان ماده امولسیون بسیار کم و تقریبا در حدود ۳ تا ۵ درصد وزن قیر باشد. آّ به کار رفته شده نیز حداکثر ۳۰ تا ۵۰ درصد وزن قیر است. در ساخت قیر امولسیون ماده امولسیون ساز معمولا میتواند نمک آمونیوم، اسید آلی، و یا قلیا باشد؛ که موجب باردار شدن ذرات قیر می شوند. استفاده از قیر امولسیون فواید بسیاری دارد که ازجمله آن میتوان به کاهش آلودکی محیط زیست اشاره کرد. همچنین از دیگر کاربرد قیر امولسیون میتوان به کاربرد آن را در زمینه آسفالت سرد در محیط های مرطوب یا  عایق کاری اشاره کرد.

چند ویژگی برتر قیر امولسیون

در ادامه به برخی از ویژگی های قیر امولسیون اشاره خواهیم کرد:

  1. می‌ توان از یر امولسیون در آسفالت با ضخامت کم استفاده کرد.
  2. حین نگهداری قیر امولسیون و یا راه اندازی اولیه به حرارت دهی نیازی نیست.
  3. به علت سیال بودن قیر امولسیون نفوذپذیری آن مناسب است.
  4. قیر امولسیون عاری از هرگونه مواد سمی است.
  5. حین اجرا  قابلیت آتش گیری و اشتعال ندارد.
  6. برای راه اندازی و پیاده سازی قیر امولوسیون به ابزار آلات و ماشین های پیچیده نیازمند نخواهیم شد.
  7. قیر امولسیون پس از فرآیند شکست از رنگ قهوه ای به سیاه تغییر رنگ می دهد و درمدتی کوتاه برای تردد حاضر میشود.

مشخصات فنی و کیفی قیر درانواع مختلف

با دانستن ویژگی ها و مشخصات فنی قیر میتوانید توع مرغوب را تشخیص داده و سلامت و طول عمر مفید محصول راتضمین کنید.

درجه نفوذ

هرچه میزان نفوذ بر حسب میلی متر کمتر باشد، مقاومت سخت تر و مرغوبیت و کاربرد قیر بیشتر میشود.

گرانروی

با استفاده از دستگاه سی بولت فیورل میتوان میزان روانی قیر را تشخیص داد که البته واضح است در دما های بالا روانی محصول کمتر میشوند.

درجه اشتعال

حداکثر دمایی که قیر میتواند در کارگاه تحمل کند به درجه اشتعال معروف است.

افت وزن

از مشخصات مهم و اساسی قیر است. این خاصیت معمولا در دمای 163 درجه سانتی گراد و مدت 5 ساعت (دمای پخت آسفالت) اندازه گیری می شوند.

و از دیگر مشخصات قیر میتوان شکل پذیری (انگمی)، درجه خلوص و در جه نرمی را نام برد.

عوامل موثر بر درجه بندی کیفیت قیر

رده بندی و یا درجه بندی قیر های جامد را بر پایه ویژگی هایی مثل نفوذ پذیری، اکسیده شدن،گرانروی و یا ویسکوزیتی و کارایی انجام می دهند. به عنوان نمونه قیر هایی که از تقطیر نفت خام بدست می آیند نرم تر بوده و از قیر هایی که از چند نوع فلز با هوا دهی به وجود می آیند، نرمی کمتری داشته و با کیفیت تر نیز می باشند.

عایق های قیری پشت چسبدار
عایق های قیری پشت چسبدار: جهت دیدن محصول مورد نظر کلیک کنید.

قیر و کاربرد آن در صنعت و زمینه های متفاوت

به طور کلی از کاربرد های قیر می توان موارد زیر را مثال زد:

  • راهسازی
  • کاربرد های صنعتی
  • عایق رطوبتی ساختمان های تجاری و مسکونی
  • عایق الکتریکی

البته لازم به ذکر است کاربرد عمده قیر در راهسازی بیشتر به چشم می آید و در مراتب بعد به عنوان عایق رطوبتی به عنوان ماده اصلی در ساخت عایقی تحت عنوان ایزوگام مورد استفاده قرار می گیرد. 90 درصدکاربرد قیر تولیدی در حوزه راهسازی و تنها 10 درصد باقی مانده برای مصارف دیگر کنار گذاشته میشود.

کاربرد قیر درعایق کاری

معمولا از دیگر کاربرد قیر، برای عایق بندی و  عایق کاری در قسمت های مختلف ساختمان مانند بام و کف حمام استفاده میشود. حتما تا به حال شنیده اید که میگویند بهتر است قیر، بصورت قیر گونی استفاده شود. یعنی که  به منظور تثبیت قیر کاری و ایزوگام کاری ساختمان، برای نیازمند نشدن به تعمیرکار ایزوگام در مدتی کوتاه پس از نصب ایزوگام، آن را همراه با گونی استفاده کنید. اینکار زیر سازی را تثبیت می کند.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *